Efekty uboczne: zabicie bin Ladena

Czasem podczas akcji wojskowych cierpią przypadkowe osoby. Rzadko kiedy jednak na taką skalę i tak długo.

2 maja 2011 roku grupa komandosów z elitarnego oddziału Navy SEALs przeprowadziła szturm na dom w pakistańskim Abbottabadzie. Celem ataku był najbardziej poszukiwany człowiek świata – Osama bin Laden, przywódca organizacji terrorystycznej Al Kaida. Operacja zakończyła się sukcesem – bin Laden został zabity (razem z nim zginęły trzy inne osoby). Żaden z atakujących żołnierzy nie ucierpiał, konieczne było jedynie wysadzenie jednego z czterech śmigłowców biorących udział w szturmie, po tym jak został uszkodzony przy lądowaniu.

Akcja ta znana jest pod nazwą Trójząb Neptuna i szacuje się, że kosztowała 10 milionów dolarów (oraz dodatkowe 60 milionów dolarów w kosztach zniszczonego śmigłowca). Do dziś stanowi przedmiot sporów na temat etyki jej przeprowadzenia – bin Laden został zabity bez wyroku sądowego, na terenie niepodległego państwa.

Cofnijmy się nieco w czasie.

Doktor Shakil Afridi organizuje w Abbottabadzie akcje szczepień przeciwko WZW typu B. Co najważniejsze – udało mu się uzyskać fundusze na zaoferowanie tych szczepionek zupełnie za darmo. Wie, że zorganizowanie akcji z udziałem władz medycznych tego rejonu byłoby zbyt czasochłonne, więc dogaduje się z funkcjonariuszami niższego szczebla. Płaci, gdy potrzeba. W akcję szczepienia przeciwko WZW angażuje się wiele osób, dostarczających szczepionkę przeciw polio w regionie.

Cofnijmy się w czasie jeszcze bardziej.

W 1988 roku rządy, Światowa Organizacja Zdrowia, fundacje charytatywne i prywatne firmy rozpoczęły wielki plan eradykacji polio. Cel jest prosty – usunięcie wirusa polio z powierzchni naszej planety. Poprzez globalny program szczepień ma wytworzyć się globalna zbiorowa odporność, która uniemożliwi przekazywanie wirusa.

Pierwotny cel zakładał eradykację polio do roku 2000, ale program wymagał wydłużenia. Niemniej może poszczycić się niemałymi osiągnięciami. W 1994 roku uznano Ameryki za wolne od polio. Kraje zachodniego Pacyfiku – w 2000. Europę – w 2002. Szacuje się, że dwadzieścia lat temu około tysiąca dzieci dziennie padało ofiarą polio. W całym 2015 roku odnotowano 74 (siedemdziesiąt cztery!) nowe zachorowania, nie będące powikłaniami poszczepiennymi (tych stwierdzono 32).

Jedynymi krajami, gdzie nadal występują zakażenia wirusem polio, są Afganistan i Pakistan.

W jaki sposób te trzy historie są połączone? W 2011 roku, kilka miesięcy po zabiciu terrorysty nr 1, The Guardian ujawnił, że doktor Afridi współpracował z CIA przy operacji Trójząb Neptuna. Jego zadaniem było zorganizowanie fałszywej akcji szczepień i pozyskanie DNA osób przebywających w domu, gdzie miał ukrywać się bin Laden.

Po atakach z 11 września wśród ludności Afganistanu i Pakistanu zaczęła się szerzyć plotka, jakoby zachodnie szczepienia miały za zadanie doprowadzić do sterylizacji muzułmanów. Kiedy okazało się, że wokół szczepień kręciła się CIA, wiara w stojące za nimi intencje legła w gruzach. Na pracowników medycznych, przeprowadzających szczepienia, organizowano zamachy. Wiele osób zrezygnowało ze szczepienia dzieci, a ci, którzy się odważyli, robili to w ukryciu.

Oczywiście, przestraszeni lub wprowadzeni w błąd ludzie nie zastanawiali się nad tym, która szczepionka jest która. Przyszła z zachodu? To musi być zła.

Według szacunków eradykacja polio opóźni się o blisko 20 lat. Szacuje się, że tysiące osób zachorują. Tylko i wyłącznie z powodu zabicia jednego człowieka.


Efekty uboczne to seria wpisów pokazująca niespodziewane, zarówno negatywne, jak i pozytywne, skutki różnych aspektów życia. Jeśli wiesz o takich efektach – daj mi znać, a być może je opiszę.

Foto: Jim LarrisonCC BY 2.0

 

  • Dobry temat na książkę 🙂 Zarówno globalną (kryzys finansowy, QE, Brexit) jak i lokalną (500+, płaca minimalna, ratowanie kopalń). Może być w skali makro i mikro. Super skalowalny. Pisz 🙂

    • Powiem Ci, że aż takich dalekich skojarzeń to nie mam (zabicie bin Ladena a polskie kopalnie?), ale prawda jest taka, że życie robi historie lepsze niż niejedna książka 🙂